Gwarancje ubezpieczeniowe

Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej do czynności ubezpieczeniowych zalicza się m.in. zawieranie umów gwarancji ubezpieczeniowych.

Jak trafnie wskazywał Sąd Apelacyjny w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 11 stycznia 2006 r. (I ACa 761/05):

- Gwarancja ubezpieczeniowa jest specyficzną, niestypizowaną, a ukształtowaną głównie przez praktykę, czynnością ubezpieczeniową, znajdującą oparcie prawne przede wszystkim w zasadzie swobody układania stosunków zobowiązaniowych (art. 353[1] k.c.);

- Najkrócej rzecz ujmując, jej treść sprowadza się do zagwarantowania wypłaty przez gwaranta (zakład ubezpieczeń) na rzecz beneficjenta gwarancji (gwarantariusza) określonego świadczenia pieniężnego na wypadek zajścia wymienionego w gwarancji zdarzenia losowego. Obowiązek zapłaty po stronie gwaranta przyjmuje przy tym zwykle charakter zobowiązania nieodwołalnego i bezwarunkowego. W praktyce życia gospodarczego gwarancja ubezpieczeniowa udzielana jest zazwyczaj na zlecenie dłużnika (kontrahenta) w celu wzmocnienia węzła obligacyjnego;

- Specyfika tego rodzaju gwarancji polega też na tym, że ma ona charakter zobowiązania w znacznym stopniu abstrakcyjnego, co związane jest z tym, że gwarant w zasadzie nie może odwoływać się do stosunku podstawowego łączącego zleceniodawcę z beneficjentem, będącego przyczyną udzielenia gwarancji. Należy jednak podkreślić, że gwarant może podnosić bez ograniczeń zarzuty wyprowadzone ze stosunku łączącego go z beneficjentem. Przyjmuje się też, że ze względu na specyfikę tego zobowiązania, treść gwarancji nie powinna być poddawana wykładni elastycznej i liberalnej.

W praktyce obrotu, gwarancja ubezpieczeniowa ma szerokie zastosowanie, aczkolwiek przepisy prawa wzmiankują ją tylko w odniesieniu do kilku sytuacji. Najważniejsze z nich wymieniamy poniżej:

- Gwarancje ubezpieczeniowe stanowią jedną z dopuszczalnych form wniesienia wadium w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zgodnie z art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Mogą one również stanowić formę wniesienia wadium wymaganego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży przedsiębiorstwa. Obydwa te akty dotyczą wyzbywania się przez Skarb Państwa własności w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji;

- Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest obowiązany zawrzeć umowę gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo umowę ubezpieczenia na rzecz klientów - w zakresie pokrycia kosztów powrotu klienta do kraju, w wypadku gdy organizator turystyki lub pośrednik turystyczny wbrew obowiązkowi nie zapewnia tego powrotu, a także na pokrycie zwrotu wpłat wniesionych przez klientów w razie niewykonania zobowiązań umownych (stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych);

- Umowy gwarancji ubezpieczeniowej stanowić mogą jedną z form realizacji ubezpieczenia eksportowego o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych.

Zgodnie z zasadą swobody umów, strony nie potrzebują szczególnego upoważnienia ustawowego dla zabezpieczenia transakcji w drodze gwarancji ubezpieczeniowej, dlatego też zakres jej praktycznego zastosowania jest dużo szerszy niż zakres stosowania przepisów, które ją wyraźnie wzmiankują.

Przed użyciem strony "Gwarancje ubezpieczeniowe" proszę nie zapomnieć o zapoznaniu się z "Warunkami korzystania z portalu".

>>> POWRÓT
do strony głównej "Encyklopedii Prawa"

Kancelaria Radcy Prawnego Roberta Nogackiego oferuje szeroki zakres usług związanych ze wsparciem prawnym prowadzonej działalności gospodarczej. Jego dokładny zakres dostosowany jest do indywidualnych potrzeb klienta.